Zuur maakt gezond | Waarom fruitzuren ook bij een droge huid zinvol zijn
Het ene zuurtje is het andere niet. Waar het ene je doet fronsen, zorgt het andere voor een gladde, gezonde huid. Onze huid heeft van nature namelijk een licht zure pH-waarde, die essentieel is voor een stabiele huidbarrière.
Wanneer dit evenwicht verstoord raakt, kan de huid droog, gevoelig en geïrriteerd reageren. Een trekkerig gevoel, schilfering en een ruwe huidstructuur zijn veelvoorkomende gevolgen. Juist hier kunnen fruitzuren ondersteuning bieden, ook al worden ze vaak vooral geassocieerd met peelings, een onzuivere huid en anti-aging.
Maar waarom speelt de pH-waarde eigenlijk zo'n belangrijke rol voor een gezonde huid? En waarom kunnen fruitzuren ook bij een droge huid zinvol zijn?
Een gezonde huid heeft van nature een licht zure pH-waarde tussen ongeveer 4,1 en 5,8. Deze ondersteunt de zuurbeschermlaag, die een belangrijk onderdeel vormt van de huidbarrière. Het zure milieu helpt het vochtverlies van de huid te verminderen en beschermt haar tegen invloeden van buitenaf. Tegelijkertijd draagt het bij aan het behoud van het natuurlijke evenwicht van de huidflora.
Hoewel een droge huid vaak gevoelig reageert, kunnen fruitzuren bij correct gebruik een ondersteunende werking hebben. Ze helpen om droge huidschilfers op milde wijze los te maken en het transepidermale vochtverlies te verminderen. Bovendien bevorderen ze het herstel van de zuurbeschermlaag en kunnen ze de weerstand van de huid verbeteren. Door de huid geleidelijk aan een zuur milieu te laten wennen, ook wel ‘zuurharding’ genoemd, kan de huidbarrière op lange termijn worden ondersteund.
Fruitzuren moeten altijd worden afgestemd op de individuele huidconditie. Vooral bij een droge of gevoelige huid is het raadzaam om rustig te beginnen met slechts enkele behandelingen per week. Als er aanhoudende roodheid, een branderig gevoel of een sterk trekkerig gevoel optreedt, moet het gebruik worden herzien. Aangezien fruitzuren de lichtgevoeligheid van de huid kunnen verhogen, is dagelijkse UV-bescherming onontbeerlijk.
Het oppervlak van onze huid is bedekt met een fijne beschermlaag: de zogenaamde zuurmantel. Deze bestaat uit huideigen vetten (talg), zweet en bestanddelen van de bovenste huidlaag en vormt een belangrijk onderdeel van de natuurlijke huidbarrière.1 Een gezonde huid heeft hier van nature een licht zure pH-waarde tussen ongeveer 4,1 en 5,8. Dit bereik is essentieel voor de beschermende functie van de huid, omdat het helpt de huidbarrière intact te houden en het natuurlijke evenwicht van de huid te behouden.2
Deze licht zure toestand vervult meerdere belangrijke functies. Zo ondersteunt zij het natuurlijke microbioom van de huid, remt zij de groei van bepaalde micro-organismen en helpt zij transepidermaal vochtverlies (TEWL) te verminderen. Hierdoor blijft de huid beter beschermd tegen uitdroging, externe prikkels en omgevingsinvloeden.3,4
Wanneer dit evenwicht verstoord raakt – bijvoorbeeld door agressieve reiniging, alkalische zepen of een reeds verzwakte huidbarrière – kan de pH-waarde van de huid stijgen. Hierdoor neemt de beschermende functie van de huid af: vocht gaat sneller verloren, de huid reageert gevoeliger op invloeden van buitenaf en wordt vatbaarder voor irritaties. Bovendien kunnen ziekteverwekkende micro-organismen zich gemakkelijker vermenigvuldigen.3,4
Welk effect hebben fruitzuren op de huid?
Fruitzuren staan vooral bekend als exfoliërende ingrediënten, maar ze kunnen de gezondheid van de huid op verschillende manieren ondersteunen. Afhankelijk van het type zuur verschillen de eigenschappen en daarmee ook de effecten op de huid.6
Belangrijke effecten van fruitzuren zijn:7
- Het stimuleren van de natuurlijke huidvernieuwing
- Het mild verwijderen van afgestorven huidcellen (exfoliatie)
- Het ondersteunen van de huidfysiologische pH-waarde
- Het stabiliseren van de huidbarrière
- Het verbeteren van de hydratatie van de huid
- Het verfijnen van de huidstructuur
- Het activeren van de huid
In huidverzorging worden vooral alfahydroxyzuren (AHA’s) en bètahydroxyzuren (BHA’s) gebruikt. Hoewel beide zuurgroepen vaak samen worden besproken, behoren strikt genomen alleen AHA’s tot de fruitzuren. BHA’s vormen door hun chemische structuur een aparte groep werkstoffen.
Alfahydroxyzuren (zoals glycolzuur en melkzuur)
- Werken voornamelijk aan het huidoppervlak
- Bevorderen het loslaten van afgestorven huidcellen en de huidvernieuwing
- Verlagen de pH-waarde van de huid naar een huidfysiologisch niveau
- Kunnen bijdragen aan het stabiliseren van de zuurmantel en de huidbarrière
- Ondersteunen het herstel en behoud van vocht in de huid
- Stimuleren in hogere concentraties de aanmaak van collageen en elastine7
Wil je meer weten over fruitzuren? Lees dan ook ons blogartikel: A van AHA, C van Chemical Peel – Het fruitzuur ABC.
Op het eerste gezicht lijkt het gebruik van fruitzuren bij een droge huid misschien tegenstrijdig. Een droge huid gaat immers vaak gepaard met een verzwakte huidbarrière, een verhoogde gevoeligheid en vochtverlies. Daarom wordt vaak gedacht dat fruitzuren de huid extra kunnen irriteren.
Toch kunnen fruitzuren, mits zorgvuldig gekozen en afgestemd op de individuele huid, ook bij een droge huid zinvol zijn. Een belangrijk principe hierbij is het zogeheten acid hardening® (zuurharding). Hierbij raakt de huid geleidelijk gewend aan een licht zuur milieu, waardoor de huidbarrière op de lange termijn kan worden ondersteund en de weerstand tegen externe invloeden kan worden versterkt.
De eerder beschreven werkingsmechanismen van fruitzuren kunnen bij een droge huid doelgericht worden ingezet. Zo kunnen zij bijdragen aan:9
- het ondersteunen van de huidhydratatie door het verminderen van transepidermaal vochtverlies (TEWL)
- het zacht verwijderen van droge huidschilfers, waardoor de huid gladder en egaler oogt
- het ondersteunen van de huidfysiologische pH-waarde en het bevorderen van het herstel van de zuurmantel
- het stabiliseren van de huidbarrière en daarmee het verbeteren van de weerstand tegen invloeden van buitenaf
Om deze positieve effecten optimaal te benutten, is een juiste toepassing wel belangrijk.
Fruitzuren kunnen de huid op verschillende manieren ondersteunen, mits ze passend bij de huidconditie en de verzorgingsroutine worden gebruikt. Om ervoor te zorgen dat de huid de behandeling goed verdraagt en optimaal profiteert, zijn er enkele aandachtspunten.
Belangrijk bij het gebruik:
- De concentratie alleen bepaalt niet de werking: De effectiviteit hangt niet alleen af van het percentage zuur. Ook de pH-waarde van de formule, het type zuur, de inwerktijd en de conditie van de huid spelen een belangrijke rol.9
- Bouw het gebruik geleidelijk op: Vooral een gevoelige of droge huid heeft baat bij een rustige opbouw, zodat de huid kan wennen aan de actieve ingrediënten. Begin bijvoorbeeld met één à twee keer per week en verhoog de frequentie geleidelijk indien de huid het goed verdraagt.
- Houd rekening met de toestand van de huid: Gebruik geen fruitzuren op een acuut geïrriteerde, ontstoken of beschadigde huid.
- Neem signalen van de huid serieus: Een lichte tinteling direct na het aanbrengen kan normaal zijn. Aanhoudende branderigheid, sterke roodheid, een trekkerig gevoel of overmatige schilfering kunnen echter wijzen op irritatie.
- Bescherm de huid dagelijks tegen uv-straling: Fruitzuren kunnen de huid gevoeliger maken voor zonlicht. Dagelijkse zonbescherming is daarom essentieel.9
In het algemeen geldt dat fruitzuren actieve ingrediënten zijn die bij onjuist gebruik huidirritatie kunnen veroorzaken. Om optimaal van hun voordelen te profiteren, is het belangrijk ze af te stemmen op de behoeften van de huid en bewust op te nemen in de dagelijkse verzorgingsroutine.
De positieve effecten van fruitzuren kunnen niet alleen in een professionele omgeving, maar ook doelgericht worden ingezet in de dagelijkse huidverzorging. Daarbij is niet alleen de concentratie van de gebruikte zuren van belang, maar vooral ook de formulering en de pH-waarde van het product. Fruitzuren kunnen hun werking namelijk alleen optimaal ontplooien in een voldoende zuur milieu.9
Bij de DERMASENCE-fruitzuurproducten is de pH-waarde zorgvuldig afgestemd op het beoogde effect, zodat de huid optimaal wordt ondersteund.
Reiniging
- DERMASENCE Mousse Cleansing foam bevat een combinatie van glycolzuur (AHA) en een salicylzuurderivaat (BHA). Het schuim reinigt de huid tot diep in de poriën, ondersteunt het herstel van de zuurmantel en kan bijdragen aan een verfijnde huidstructuur.
- DERMASENCE Tonic refreshing facial toner verwijdert restjes na het reinigen, hydrateert de huid en ondersteunt het herstel van de huidfysiologische pH-waarde.
- Bij een vochtarme huid of een huid die behoefte heeft aan extra activering is de DERMASENCE Chrono retare AHA Toner een geschikt alternatief. Met glycolzuur, melkzuur, een hydraterend complex en een Säurehardening®-effect ondersteunt deze toner de huidbarrière en het herstel van de natuurlijke zuurmantel.
Dagverzorging
- DERMASENCE BarrioPro Barrier-building facial emulsion: een waardevolle aanvulling op de verzorgingsroutine dankzij de barrièriverksterkende en kalmerende ingrediënten, vooral bij een gevoelige of geïrriteerde huid.
- DERMASENCE SolvineaMed zonbeschermingsproducten: omdat fruitzuren de huid gevoeliger kunnen maken voor licht, is dagelijkse zonbescherming essentieel. Hiervoor zijn de DERMASENCE SolvineaMed Sun protection lotion SPF 50+ en het DERMASENCE SolvineaMed Sun protection facial fluid SPF 50+ voor het gezicht SPF 50+ bijzonder geschikt. Directe en intensieve blootstelling aan de zon wordt daarnaast zoveel mogelijk afgeraden.
Avondverzorging
- DERMASENCE Hyalusome Aktivierende Fruchtsäure Creme: Kombiniert Glycolsäure mit reinem Vitamin C, um die Hauterneuerung zu fördern, das Hautbild zu verfeinern und antioxidativen Schutz zu bieten. Gleichzeitig unterstützen ein Feuchtigkeitskomplex und Hyaluronsäure die Hautfeuchtigkeit. Nach einer individuellen Eingewöhnungsphase kann die Creme regelmäßig in die Abendroutine integriert werden.
Een extra voordeel is dat fruitzuurproducten ook kunnen worden gebruikt ter voorbereiding op professionele chemical peels. De huid kan zo alvast wennen aan het zure milieu en de actieve ingrediënten. Hierdoor kunnen behandelingen vaak effectiever zijn en zichtbaardere resultaten opleveren, omdat er doorgaans met hogere concentraties of langere inwerktijden kan worden gewerkt.
Bronnen
- Proksch E. pH in nature, humans and skin. J Dermatol. 2018;45(9):1044-1052. doi:10.1111/1346-8138.14489
- Brooks SG, Mahmoud RH, Lin RR, Fluhr JW, Yosipovitch G. The Skin Acid Mantle: An Update on Skin pH. J Invest Dermatol. 2025;145(3):509-521. doi:10.1016/j.jid.2024.07.009
- Kerscher M, Williams S, Trüeb RM. Dermatokosmetik. Steinkopff; 2009. doi:10.1007/978-3-7985-1739-4
- Hawkins S, Dasgupta BR, Ananthapadmanabhan KP. Role of pH in skin cleansing. Int J Cosmet Sci. 2021;43(4):474-483. doi:10.1111/ics.12721
- Behm B, Kemper M, Babilas P, Abels C, Schreml S. Impact of a Glycolic Acid-Containing pH 4 Water-in-Oil Emulsion on Skin pH. Skin Pharmacol Physiol. 2015;28(6):290-295. doi:10.1159/000439030
- Kerscher M, Williams S, Trüeb RM, eds. Chemisches Peeling. In: Dermatokosmetik. Steinkopff; 2009:171-183. doi:10.1007/978-3-7985-1739-4_9
- Karwal K, Mukovozov I. Topical AHA in Dermatology: Formulations, Mechanisms of Action, Efficacy, and Future Perspectives. Cosmetics. 2023;10(5):131. doi:10.3390/cosmetics10050131
- Wiśniewska J, Silesian Medical University in Katowice, Duda-Grychtoł K, Silesian Medical University in Katowice. Salicylic acid and its use in cosmetology. Aesthetic Cosmetol Med. 2023;12(3):91-95. doi:10.52336/acm.2023.011
- Tang SC, Yang JH. Dual Effects of Alpha-Hydroxy Acids on the Skin. Molecules. 2018;23(4):863. doi:10.3390/molecules23040863
