Microneedling & co. | Dermatalogische acnebehandelingen onder de loep
Acne is wereldwijd een van de meest voorkomende dermatosen (huidaandoeningen). Vooral tijdens de puberteit krijgt bijna iedereen te maken met onzuiverheden, grove poriën en een vette huid. De belangrijkste oorzaak ligt in de hormonale veranderingen die optreden in het lichaam van jongeren. Er zijn veel behandelmogelijkheden, wat het overzicht soms lastig maakt. Met dit artikel geven we je een helder en overzichtelijk inzicht in de verschillende mogelijkheden.
De acnebehandeling steunt in de basis op drie pijlers:
Deze pijler omvat een systematische reiniging en huidverzorging die is afgestemd op de behoeften van de huid. Deze verzorging kan zowel zelfstandig als ondersteunend aan een dermatologische behandeling worden toegepast.
Hieronder vallen onder andere retinoïden/ isotretinoïne, antibiotica, benzoylperoxide, azelaïnezuur en chemische peelings. Of er wordt gekozen voor een systemische of topische behandeling, hangt af van verschillende factoren, zoals de ernst van de acne, leeftijd, geslacht, huidtype en eventuele bijkomende aandoeningen. De verschillende therapievormen lichten we verderop in dit artikel uitgebreider toe.
Een wetenschappelijk onderbouwd ‘acnedieet’ of een specifieke leefstijl die aantoonbaar invloed heeft op een onzuivere huid, bestaat niet. Experts zijn het er echter over eens dat een evenwichtige voeding – bij voorkeur met veel plantaardige ingrediënten – en een gezonde leefstijl bijdragen aan het behoud van een gezonde huid.
Los van de ernst van de acne vormt een goede huidverzorging een essentieel onderdeel om onzuiverheden in balans te brengen en de gezondheid van de huid te ondersteunen.
De reiniging met de DERMASENCE Mousse Cleansing foam en de DERMASENCE Tonic Refreshing facial toner is bij een onzuivere huid een waardevolle aanvulling op een grondige reiniging van de poriën:
De aanwezige glycol- en salicylbestanddelen hebben een mild keratolytisch effect. Ze helpen afgestorven huidschilfers te verwijderen die de talgklieruitgangen kunnen verstoppen en gaan zo de vorming van nieuwe onzuiverheden tegen. Daarnaast hebben beide producten een licht zure pH-waarde, wat gunstig is voor de onzuivere huid. Bij acne is de huid vaak uit balans en is de pH-waarde hoger dan normaal. Daardoor krijgen ongewenste bacteriën meer kans om zich te vermenigvuldigen. Door de huid tijdens het reinigen weer in balans te brengen, help je het natuurlijke evenwicht van de huid te ondersteunen.
Welke andere producten geschikt zijn als aanvullende verzorging, lichten we verderop in dit artikel toe.
De DERMASENCE Seborra verzorgingslijn kan ook ondersteunend worden ingezet naast een medische behandeling.
Chemical peelings
Peelings met hydroxyzuren (ook wel chemical peelings genoemd) hebben binnen de dermatologie een lange traditie. Ze worden ingezet bij de behandeling van acne, zowel als losse behandeling als in combinatie met andere behandelingen. Hydroxyzuren werken exfoliërend, ontstekingsremmend, stimuleren de celvernieuwing en helpen de huid te zuiveren. Daarmee pakken ze precies de belangrijkste kenmerken van acne aan.
Ter voorbereiding op een peeling is het DERMASENCE Seborra Skin clarifying serum zeer geschikt. Je kunt dit product ook als nachtserum gebruiken wanneer je geen professionele peeling laat uitvoeren.
Meer informatie over hydroxyzuren vind je in ons artikel “A van AHA, C van Chemical Peel | Het fruitzuur ABC”.
Microdermabrasie
Ook microdermabrasie kan effectief zijn bij de behandeling van een grofporige, verdikte huid die gevoelig is voor mee-eters. Het gaat hierbij om een mechanische peeling die met behulp van een apparaat wordt uitgevoerd. Speciale slijpkoppen verwijderen cellen van de bovenste huidlaag (stratum corneum), die vervolgens worden afgezogen.
Let op: deze behandeling is niet geschikt bij acuut ontstoken acne, omdat de kans op het verspreiden van bacteriën te groot is.
Microneedling
Ook microneedling wordt beschouwd als een standaardbehandeling binnen de dermatologie, vooral om acnelittekens te verbeteren. Deze behandeling, die ook wel collageeninductietherapie wordt genoemd, maakt gebruik van talloze kleine prikjes in de huid. Hierdoor wordt het natuurlijke herstelproces van de huid gestimuleerd en worden wondgenezingsmechanismen geactiveerd. Dit kan leiden tot een duidelijke verbetering van de structuur van littekenweefsel.
Dermatologisch-medische behandelingen werken alleen optimaal wanneer je thuis een goede huidverzorgingsroutine volgt. Daarom is het belangrijk om de huid ook thuis goed te reinigen en te verzorgen.
- Voor de gezichtsreiniging zijn de DERMASENCE Mousse Cleansing foam en de DERMASENCE Tonic Refreshing facial toner zeer geschikt.
- Omdat veel behandelingen de huid gevoeliger maken voor licht, is het belangrijk om overdag voldoende aandacht te besteden aan uv-bescherming. De DERMASENCE Seborra Light day cream SPF 30 beschermt de huid met een breedspectrum uv A- en uv B-filter en werkt kalmerend dankzij panthenol en bisabolol.
- Na een microneedlingbehandeling kan de huid tijdelijk wat rood zijn. Om deze roodheid te neutraliseren, is de DERMASENCE Seborra Tinted day cream SPF 50 een goede keuze. De groene pigmenten in deze crème helpen roodheid te verminderen en egaliseren de teint. Daarnaast helpt niacinamide om nieuwe onzuiverheden te voorkomen door de talgproductie te reguleren. Breng een getinte dagcrème pas 24 tot 48 uur na een microneedlingbehandeling aan
Bij een topische acnebehandeling breng je medicinale crèmes met een werkzame stof rechtstreeks op de huid aan. Artsen schrijven deze behandeling vooral voor bij milde tot matige acne.
Benzoylperoxide (BPO)
Artsen zetten benzoylperoxide meestal in als basisbehandeling bij lichte acne papulopustulosa. Bij matige tot ernstige acne combineren zij BPO vaak met andere topische of systemische behandelingen. Ondanks het beperkte aantal gerandomiseerde studies geldt benzoylperoxide als standaard binnen de topische acnebehandeling. BPO werkt antibacterieel en ontstekingsremmend. Het effect is dosisafhankelijk: hogere concentraties vergroten de kans op huidirritatie.
Let op: benzoylperoxide heeft een blekende werking. Donkere kleding, beddengoed en handdoeken kunnen bij contact verkleuren. Gebruik tijdens de behandeling bij voorkeur lichte of witte textielsoorten.
Topische retinoïden
Bij acne comedonica en lichte acne papulopustulosa vormen topische retinoïden de basis van de behandeling. Van deze groep wordt adapaleen over het algemeen het best verdragen.
Voor een optimaal behandelresultaat combineren artsen topische retinoïden vaak met benzoylperoxide. Retinoïden lossen mee-eters op en remmen ontstekingen. In tegenstelling tot systemische retinoïden hebben ze geen invloed op de activiteit van de talgklieren.
Azelaïnezuur
Azelaïnezuur kan zowel alleen als in combinatie met andere topische of systemische behandelingen worden toegepast, ook bij matige vormen van acne. De stof werkt comedolytisch, voorkomt nieuwe mee-eters en heeft daarnaast een antibacteriële en ontstekingsremmende werking. Voor azelaïnezuur zijn geen contra-indicaties bekend. Dat betekent dat er geen omstandigheden zijn waarbij het gebruik wordt afgeraden.
Ondersteunende verzorging bij topische acnebehandelingen
Naast een milde reiniging adviseren we de DERMASENCE Seborra Soothing gel cream als ondersteunende verzorging. Deze gelcrème combineert ontstekingsremmende plantenextracten met zinc PCA en niacinamide, die de talgproductie helpen reguleren en de poriën verfijnen. Tegelijk vermindert de formule een trekkerig of droog gevoel dat tijdens de behandeling kan ontstaan.
Omdat veel topische acnebehandelingen de huid gevoeliger maken voor zonlicht, is extra uv-bescherming belangrijk. Voor een olievrije bescherming adviseren we de DERMASENCE SolvineaMed Sun protection gel cream SPF 50+.
Bij ernstige acne of wanneer een topische behandeling onvoldoende resultaat geeft, starten artsen een systemische therapie. Hierbij bepalen zij de keuze van het medicament op basis van de vorm en ernst van de acne. Hieronder lichten we de meest gebruikte en aanbevolen behandelingen toe.
Antibiotica
Artsen schrijven antibiotica in tabletvorm voor bij matige tot ernstig ontstoken acne. Zij combineren deze behandeling altijd met topische retinoïden of benzoylperoxide. Antibiotica werken op bacterieel niveau: ze remmen de vermenigvuldiging van de acnebacterie Cutibacterium acnes in de talgklierfollikels en verminderen tegelijkertijd ontstekingen.
Omdat antibiotica de huid gevoeliger kunnen maken voor licht en uv-straling, is een dagverzorging met uv-bescherming belangrijk. De DERMASENCE Seborra Light day cream with SPF 30 biedt een hoge bescherming in een lichte, aangename textuur.
Isotretinoïne
Artsen schrijven isotretinoïne voor bij ernstige acne papulopustulosa, acne nodosa of acne conglobata. Deze werkzame stof grijpt in op alle belangrijke ontstaansmechanismen van acne:
- vermindert het aantal comedonen
- verkleint de talgklieren
- verlaagt de talgproductie
- remt ontstekingsreacties
Vanwege de mogelijke bijwerkingen schrijven artsen isotretinoïne uitsluitend voor onder strikte medische begeleiding. Veelvoorkomende bijwerkingen zijn een droge, vetarme huid, droge slijmvliezen en een trekkerig huidgevoel. Daarom is een intensief hydraterende en voedende huidverzorging essentieel tijdens de behandeling. Ook lipverzorging verdient extra aandacht om kloofjes en ontstekingen te voorkomen. De DERMASENCE Hyalusome Eye care hiervoor geschikt. Uit onderzoek blijkt dat panthenol de hydratatie en het herstel van droge lippen tijdens een isotretinoïnebehandeling kan ondersteunen.
Een interessant feit tot slot
Uit een studie van Anderson et al. uit 2015 blijkt dat bijna een derde van alle patiënten de voorgeschreven behandeling voortijdig stopt of er zelfs helemaal niet aan begint. Dit is relevant, omdat het succes van de behandeling sterk afhangt van het consequent volgen van de therapie. Bij acnebehandelingen waarbij meerdere medicijnen worden gecombineerd, kan dit probleem nog groter worden.
Een duidelijke uitleg en goede begeleiding in de dermatologische praktijk en in de apotheek vormen daarom een belangrijke basis voor een succesvolle behandeling.
Heb je vragen over je therapie of over het gebruik van voorgeschreven medicijnen, stel deze dan gericht aan je arts of apotheker. Een ondersteunende medische huidverzorging kan je helpen je weer prettiger in je huid te voelen en kan ook na afloop van de behandeling worden voortgezet om de huid gezond te houden.
Bronnen
- Anderson, Kathryn L., et al. "Frequency of primary nonadherence to acne treatment." JAMA dermatology 151.6 (2015): 623-626.
- Chernyshov, P. V., et al. "Which acne treatment has the best influence on health‐related quality of life? Literature review by the European Academy of Dermatology and Venereology Task Force on Quality of Life and Patient Oriented Outcomes." Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology 32.9 (2018): 1410-1419.
- Costa, Caroline S., et al. "Oral isotretinoin for acne." Cochrane Database of Systematic Reviews 11 (2018).
- Decker, Ashley, and Emmy M. Graber. "Over-the-counter acne treatments: a review." The Journal of clinical and aesthetic dermatology 5.5 (2012): 32.
- Elsaie, Mohamed L. "Hormonal treatment of acne vulgaris: an update." Clinical, cosmetic and investigational dermatology 9 (2016): 241.
- Harper, Julie C. "Use of oral contraceptives for management of acne vulgaris: practical considerations in real world practice." Dermatologic clinics 34.2 (2016): 159-165.
- Leung, Alexander KC, et al. "Dermatology: how to manage acne vulgaris." Drugs in context 10 (2021).
- Rathi, Sanjay K. "Acne vulgaris treatment: the current scenario." Indian journal of dermatology 56.1 (2011): 7.
- Romiti R, Romiti N. Dexpanthenol cream significantly improves mucocutaneous side effects associated with isotretinoin therapy. Pediatr Dermatol. 2002 Jul-Aug;19(4):368. doi: 10.1046/j.1525-1470.2002.01051.x. PMID: 12220290.
- Yousaf, Ahmed, et al. "The influence of social media on acne treatment: a cross‐sectional survey." Pediatric dermatology 37.2 (2020): 301-304.
- Vallerand, I. A., et al. "Efficacy and adverse events of oral isotretinoin for acne: a systematic review." British Journal of Dermatology 178.1 (2018): 76-85.
