Schildklier en de huid | Welke huidveranderingen kunnen optreden en welke verzorging past daarbij?
De schildklier, een vlindervormig orgaan, produceert schildklierhormonen en speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling en het evenwicht van het lichaam. Bij een verstoring van de schildklierfunctie, in de vorm van een te snel of te langzaam werkende schildklier (hyperthyreoïdie of hypothyreoïdie), raakt de hormoonproductie ontregeld. Dit kan gevolgen hebben voor het hele lichaam. Ook de huid wordt hierdoor beïnvloed.1 Afhankelijk van de ernst van de aandoening kan het huidbeeld duidelijk veranderen: van een droge, bleke huid tot een vochtige, warme en gevoelige huid. In deze blog lees je hoe de huid verandert en hoe je haar het beste kunt verzorgen.
Welke rol spelen hormonen bij een schildklieraandoening?
Het woord hormoon is afgeleid van het Griekse hormao en betekent “in beweging zetten”. Dat beschrijft hun functie goed: hormonen zijn chemische signaalstoffen die processen in het lichaam stimuleren of afremmen.2 Schildklierhormonen, zoals trijoodthyronine, thyroxine en het peptidehormoon calcitonine, zijn verantwoordelijk voor de stofwisseling van vrijwel alle lichaamscellen en dus ook voor die van de huid.1
Wat gebeurt er als de schildklier te weinig hormonen produceert?
Bij een traag werkende schildklier (hypothyreoïdie) vertraagt de stofwisseling. Mensen met deze aandoening voelen zich vaak moe en hebben het snel koud. Omdat schildklierhormonen veel processen in de huid aansturen, nemen onder andere de celvernieuwing, de barrièrefunctie van de huid en de activiteit van de talg- en zweetklieren af. Ook kunnen stoffen zoals hyaluronzuur en andere glycosaminoglycanen zich meer ophopen in de huid. Deze stoffen binden water en kunnen in overmaat bijdragen aan een typisch myxedemateus, pasteus gezwollen huidbeeld.3
Verminderde barrièrefunctie
Het is inmiddels bekend dat schildklierhormonen de vorming van de huidbarrière kunnen versnellen. Bij een tekort aan hormonen, vooral van het hormoon T3 zoals bij hypothyreoïdie, raakt de barrièrefunctie verstoord. Ook de vorming van Odland-lichaampjes (lamellaire granula) neemt af. Deze spelen een rol bij de vorming van de vetstoffen tussen de huidcellen. Dit tekort draagt verder bij aan de beschadiging van de barrièrefunctie.3
Droge huid
Bij hypothyreoïdie is de opperhuid dunner en neemt de verhoorning toe. In combinatie met de verminderde barrièrefunctie droogt de huid daardoor sterk uit. De huid voelt ruw aan en kan fijne schilfertjes vertonen.3 Vaak wordt dan gesproken van een xerosis cutis (droge huid).
Bleke of gelige huid
Door de verminderde doorbloeding van de huid oogt de huid bij hypothyreoïdie vaak bleek en voelt zij koel aan.4 Naast een bleke huidskleur kan ook een geligere huidtint voorkomen. Dit is vaak zichtbaar op de handpalmen, voetzolen of in de neus-lippenplooi en hangt samen met een verhoogde hoeveelheid caroteen.3
Breekbaar haar en broze nagels
Ook het haar en de nagels veranderen regelmatig. Het haar kan droog en langzaam groeiend zijn. Soms ontstaat diffuus haarverlies of het kenmerkende verlies van het buitenste derde deel van de wenkbrauwen. Ook de nagels groeien vaak langzamer en kunnen verdikt en broos worden.3
Een traag werkende schildklier veroorzaakt vaak een droge en ruwe huid met een verminderde barrièrefunctie. Kies daarom voor huidverzorging met effectieve lipiden en werkzame stoffen die de huidbarrière versterken.
Onze productaanbeveling
DERMASENCE BarrioPro Barrier-building facial emulsion: Dankzij de combinatie van plantenextracten, een polysacharide en PEA (een natuurlijke component van de bovenste huidlaag) helpen onaangename gevoelens van de huid te verminderen en wordt de huidbarrière langdurig versterkt. De combinatie van hydraterende werkzame stoffen en verzorgende lipiden voedt de huid en ondersteunt haar vitaliteit.
En voor het lichaam
DERMASENCE Adtop 10% Urea Care cream: Ook de huid van het lichaam heeft behoefte aan lipiden en vocht. Deze verzorgingscrème bevat naast 10% ureum ook glycerine. Ureum helpt een ruwe en schilferige huid zacht en soepel te maken, terwijl glycerine de huid intensief hydrateert. Beide ingrediënten maken deel uit van het natuurlijke systeem van de huid dat helpt vocht vast te houden. Dankzij de specifieke amfifiele formulering ontstaat er een beschermende film op de huid. Die helpt uitdroging te voorkomen en beschermt de huid tegen extra belasting en irritatie van buitenaf.
Wat gebeurt er als de schildklier te veel hormonen produceert?
Een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie) hangt vaak samen met de ziekte van Graves, waarbij de schildklier voortdurend wordt gestimuleerd om te veel hormonen aan te maken. Waar de stofwisseling bij een traag werkende schildklier vertraagt, gebeurt bij een te snel werkende schildklier juist het tegenovergestelde. De stofwisseling versnelt, waardoor mensen vaak last hebben van onrust, gewichtsverlies en gevoeligheid voor warmte.5 Op de huid uit deze verhoogde hoeveelheid schildklierhormonen zich vooral in een hogere huidtemperatuur en een merkbaar vochtige huid.4
Hyperhidrose
Een te snel werkende schildklier gaat vaak gepaard met hyperhidrose, oftewel een ongewoon hoge zweetproductie. Dit komt vooral doordat schildklierhormonen de zweetklieren stimuleren. Wanneer voortdurend te veel hormonen aan de receptoren binden, blijft de huid voortdurend vochtig.4
Zachte nagels en haaruitval
Niet alleen de huid verandert, ook de nagels en het haar kunnen worden beïnvloed. Bij hyperthyreoïdie zijn de nagels vaak zachter en gevoeliger. Daarnaast komen vormveranderingen en gedeeltelijke loslating van de nagel van het nagelbed voor. Dit wordt Plummer-nagels genoemd. Ook het haar kan fijner en zachter worden en soms ontstaat diffuus haarverlies. Dat betekent dat het haar in het algemeen dunner oogt zonder duidelijk afgebakende kale plekken.4
Roodheid en jeuk zijn kenmerkende huidverschijnselen bij een te snel werkende schildklier. Kies daarom producten die roodheid en jeuk helpen verminderen.
Onze producttip
DERMASENCE RosaMin Intensively soothing serum: Dit lichte serum met antiroodheidscomplex is ideaal als extra stap in je dagelijkse verzorging. Na het aanbrengen oogt de huid zichtbaar gekalmeerd, voller en egaler. Door de vaatversterkende werking biedt het serum niet alleen een tijdelijk effect, maar ondersteunt het ook langdurig de huid en de bloedvaten.
Tegen jeuk
DERMASENCE Polaneth Lotion: Jeuk kan erg vervelend zijn, waardoor je al snel gaat krabben. En laten we eerlijk zijn: het advies om niet te krabben is moeilijk vol te houden als de huid tintelt en prikt. Krabben kan de huidbarrière verder beschadigen, de zenuwuiteinden stimuleren en de jeuk verergeren. Producten met polidocanol, zoals DERMASENCE Polaneth Lotion, kunnen daarom verlichting bieden. Polidocanol (Laureth-9) heeft een jeukverminderende werking. Ureum en hoogwaardige oliën verzorgen de huid tegelijkertijd intensief.
Bronnen
- Patsinakidis N, Raap U. Von trockener Haut bis zum Myxödem: die Haut als Spiegel der Schilddrüsenfunktion. Die Dermatologie. 2026;77(1):3-8. doi:10.1007/s00105-025-05619-5
- Ehlert U. Das endokrine System. In: Ehlert U, von Känel R, eds. Psychoendokrinologie Und Psychoimmunologie. Springer Berlin Heidelberg; 2011:3-36. doi:10.1007/978-3-642-16964-9_1
- Safer JD. Thyroid hormone action on skin. Dermato-Endocrinology. 2011;3(3):211-215. doi:10.4161/derm.17027
- Cohen B, Cadesky A, Jaggi S. Dermatologic manifestations of thyroid disease: a literature review. Frontiers in Endocrinology. 2023;Volume 14-2023. doi:10.3389/fendo.2023.1167890
- Köhrle J, Schweizer U, Schomburg L. Schilddrüsenhormone – Zentrale Regulatoren von Entwicklung, Wachstum, Grundumsatz, Stoffwechsel und Zelldifferenzierung. In: Heinrich PC, Müller M, Graeve L, Koch HG, eds. Löffler/Petrides Biochemie Und Pathobiochemie. Springer Berlin Heidelberg; 2022:665-684. doi:10.1007/978-3-662-60266-9_41
Auteurs
Anna Tersteeg, cosmetisch wetenschapper
Aangepast door: Vivien Boehm, DERMASENCE cosmetisch wetenschapper
Ontdek meer over onze auteurs!
