Het jeukt | 7 nuttige tips tegen jeuk!

Jeukende hoofdhuid, jeukende benen en voeten, jeukende rug - er is bijna geen plek op het lichaam waar de meesten van ons nog geen jeuk hebben gehad en zich (on)bewust hebben gekrabd.

Maar wat is jeuk eigenlijk?

Naast pijn is jeuk of pruritus de meest voorkomende subjectieve gewaarwording. Pruritus wordt omschreven als een jeukend gevoel veroorzaakt door een irriterende prikkel. Dit lokt dan een defensieve reactie uit zoals krabben, drukken of knijpen. De huidbarrière is hierdoor meestal beschadigd en kan zijn beschermende functie niet meer behouden. Er kunnen ontstekingen ontstaan, die op hun beurt pruritus verergeren - een vicieuze cirkel begint.

Trouwens: jeuk die langer dan zes weken aanhoudt heet chronische pruritus. Dit leidt meestal tot een verminderde levenskwaliteit met een eventueel slaaptekort of psychische stoornissen tot gevolg.

Een dermatoloog kan idealiter uitsluitsel geven over de oorzaken van chronische pruritus.

Hoe ontstaat jeuk?

Waar pruritus precies vandaan komt, werd nog niet volledig onderzocht. Men vermoedt dat

  • pruritus een subjectieve zintuiglijke waarneming is en niet, zoals wordt velen denken, een afgezwakte vorm van pijn.
  • jeuk kan worden veroorzaakt door de prikkeling van vrije zenuwuiteinden. Deze reageren op mechanische, chemische en thermische prikkels.

Deskundigen vermoeden dat microscheurtjes in de huid ervoor zorgen dat de vrije zenuwuiteinden worden blootgesteld aan de lucht, wat vervolgens de gevoeligheid en het geleidingsvermogen beïnvloedt.

Pruritus kan dus optreden als gevolg van een droge, geïrriteerde huid of een barrièrestoornis als gevolg van diverse inflammatoire huidziekten, zoals neurodermitis of psoriasis. Maar ook ziektes zoals diabetes, lever- en nierfunctiestoornis en schildklieraandoeningen kunnen ervoor zorgen dat je meer moet krabben. Het kan ook zijn dat medicijnen verantwoordelijk zijn voor huidongemakken.

Daarnaast kan jeuk ook het gevolg zijn van insectenbeten of parasitaire insectien zoals schurftmijten, luizen, vlooien,...

Last but not least speelt psychologische stress, zoals spanning of depressie, een grote rol in verband met jeuk.

Op welke plekken van het lichaam kan het jeuken?

Pruritus kan theoretisch overal voorkomen - dit hangt individueel af van leeftijd, huidverzorging, bestaande ziekten, enz.

Bij neurodermatitispatiënten jeukt het meestal op voorkeursplaatsen zoals armen, benen, nek, hals en gezicht.

Bij psoriasis zit het eczeem of de jeuk vaak op de ellebogen, de knieën, de handpalmen, de voetzolen en het hoofd.

Psoriasis brengt vaak psychologische stress met zich mee, waardoor de jeuk verergert, in dit geval vaak aan de hoofdhuid.

Wat kun je doen tegen jeuk? 7 Tips om de vicieuze cirkel van jeuk te doorbreken!

  1. Draag kleding van natuurlijke materialen, zelfs het beddengoed moet van katoen zijn.

  2. Zorg ervoor dat de slaapkamer een aangenaam koele temperatuur heeft, want jeuk gestimuleerd wordt door zweet.

  3. Neem korte, lauwe douches in plaats van lange, hete volle badkuipen zijn beter voor de huid.

  4. Zeepvrije douchelotion met hydraterende en verzachtende werkzame stoffen, zoals DERMASENCE Adtop Wash en shower Lotion, verzorgen de huid al tijdens het reinigen/douchen. Met DERMASENCE Polaneth Shampoo is zeer aan te raden als je een jeukende hoofdhuid hebt.

  5. Een huidverzorgingsroutine voorkomt pruritus. Voor de basisverzorging adviseren wij het gebruik van lipideherstellende en barrièreversterkende crèmes, zoals DERMASENCE Vitop forte Care cream, die de zuurmantel ondersteunen en uitdroging voorkomen.

  6. Voor snelle hulp bij jeuk: DERMASENCE Polaneth Lotion- met polidocanol en menthol - geeft een onmiddellijk verkoelend effect en kan de irritatie gedurende enkele uren verminderen.

  7. Probeer jezelf niet te concentreren op de jeukende huid en doe enkele ontspanningsoefeningen, zoals yoga, voor meer innerlijke rust en welzijn.

Bronnen

  • Fölster-Holst, R. (2019). Juckreiz. In Repetitorium Kinder-und Jugendmedizin (pp. 597-598). Springer, Berlin, Heidelberg.
  • Häckel, A. (2019). So lindern Sie quälenden Juckreiz. MMW-Fortschritte der Medizin, 161(1), 72-72.
  • Schwedt, G. (2019). Medikamente gegen Insektenstiche, Sonnenbrand und Juckreiz. In Einführung in die pharmazeutische Chemie (pp. 49-55). Springer Spektrum, Berlin, Heidelberg.